Misji Artemis II może nie śledzę wnikliwie i na bieżąco, niemniej po jej zainicjowaniu udzielił mi się entuzjazm Jakuba Wiecha: “nic lepszego nie mogło nam się teraz trafić. Nam, ludziom”. W związku z tym natychmiast poczyniłem dystych:
u mnie rozbrzmiewa harfistka Heraklita.
Owa “Artemida” (w zasadzie kapsuła Orion z czworgiem astronautów) naturalnego satelitę Ziemi okrąży dopiero pojutrze, tj. 7 kwietnia (czasu polskiego). Jednak “harfistka Heraklita” rozbrzmiewała u mnie dokładnie w momencie startu rakiety SLS z Centrum Kosmicznego Johna F. Kennedy’ego na Florydzie.
 |
| Urszula Mazurek, 1970; fot. archiwum TVP / Forum. |
Mowa oczywiście o prof. Urszuli Mazurek (1937-2026), która zmarła przed niespełna trzema miesiącami, dokładnie 18 stycznia. “Była wybitną solistką, kameralistką oraz nauczycielką. Jako pierwsza polska harfistka dokonała solowych nagrań płytowych”, podawał Mateusz Ciupka w “Ruchu Muzycznym”.
W tymże czasopiśmie (3/2026) Anna Sikorzak-Olek, jedna z wychowanek Mazurek, przypisuje jej renesans owego instrumentu strunowego w naszym kraju: "Była inspiratorką polskich kompozytorów, przed którymi odkryła możliwości sonorystyczne i techniczne harfy. Odkryła je też dla Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia. Znaczące były prawykonania, choćby Heraklitiany Bogusława Schaeffera na harfę i taśmę, będącej pierwszym performansem harfowym w Polsce; solowych Trzech szkiców Witolda Szalonka – dziś klasyki muzyki współczesnej; albo Concertina w dawnym stylu Macieja Małeckiego na dwie harfy i smyczki, gdy premierowo wystąpiła z Susanną Mildonian".
Drugą i trzecią z ww. kompozycji znajdziemy na CD2 kompilacji zatytułowanej "Harfa / Harp" (2006, Polskie Radio), obok dzieł innych współczesnych polskich twórców: Panufnika, Lutosławskiego, Schaeffera (ale tu Cztery utwory na harfę), Ptaszyńskiej, Bogusławskiego. CD2 zawiera klasykę europejską i rodzimą, stanowiąc uzupełnienie repertuaru z winylu "Sonatas For Harp" (Polskie Nagrania Muza).
Gdzie zaś podziewa się owa słynna Heraklitiana (1970), której pierwszą wersję Schaeffer przeznaczył właśnie Urszuli Mazurek, dopowiem przy innej okazji. Niniejszym poprzestanę na zacytowaniu kompozytora: "grać w duchu Heraklita — wszystko to należy podporządkować zasadzie wieloznaczności". Tak zatem wszystkie zachowane fragmenty nauczania filozofa z Efezu, żyjącego na przełomie VI i V wieku p.n.e., pochodzą z dzieła "O naturze". Tymczasem Diogenes Laertios informuje: "Autor złożył to dzieło jako votum w świątyni Artemidy [...]".
U mnie nie ma przypadków.
